Aan de vooravond van de Algemene Vergadering van de VN in New York stijgt de druk rond het Internationaal Strafhof in Den Haag. De Donald J. Trump (TRUMPD) administratie bereidt nieuwe sancties voor die in de praktijk het hof kunnen sluiten – en de Nederlandse politiek wil weten wat premier Rob Jetten (JETTER) zal zeggen op het VN-podium.
NOS Nieuwsuur kadert de week als een test van hoe hard Den Haag zal spelen: Jetten en minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen (BERENT) zijn beiden in New York. Kunnen ze Washington verplaatsen, en hoeveel diplomatieke spierkracht zijn ze bereid te tonen?
Waarom Washington boos is
De Trump-regering is furieus over het arrestatiebevel van het ICC voor Israëlische premier Benjamin Netanyahu (NETANB) – en een gerelateerd pad dat ook voormalig minister van Defensie Yoav Gallant (GALLAY) raakte – plus de controle van het ICC op Amerikaanse troepen in Afghanistan. Rechters en aanklagers zijn al getroffen door persoonlijke Amerikaanse sancties. Medewerkers kunnen nauwelijks basisystemen draaien, laat staan rechtvaardigheid nastreven voor slachtoffers van oorlogsmisdaden, zeiden bronnen van het hof in eerdere Nederlandse berichtgeving.
Nieuwe maatregelen, als ze gericht zijn op de instelling in plaats van individuen, zouden personeel kunnen afsnijden van Amerikaanse software die wordt gebruikt voor e-mail en bankrails. Progressief Nederland MP Kati Piri (PIRIK) waarschuwt dat het gebouw nog steeds zou staan terwijl “niets van binnen kan gebeuren.” Ze noemt de lijn van het kabinet tot nu toe “super zacht”, wijzend op de grondwettelijke plicht om te werken voor het internationaal recht.
Blokkeringsstatuut nog op de plank
In april steunde een meerderheid van de Tweede Kamer een motie voor EU-regels voor “blokkeringsstatuut” – anti-sancties die bedrijven zouden verbieden om te voldoen aan Trumps anti-ICC-maatregelen. Die regels zijn nog niet van kracht. Berendsen vertelde het parlement deze maand dat het kabinet de voorkeur geeft aan stille diplomatie achter de schermen. Reuters en de Wall Street Journal rapporteren nog steeds dat er nieuwe Amerikaanse sancties worden voorbereid; ze kunnen landen op de VN-vergadering of een week later.
D66 MP Hanneke van der Werf (WERFH) zegt dat diplomatie met fluwelen handschoenen niet werkt. Nederland kan niet alleen anti-sancties verordenen – het heeft een meerderheid in de EU nodig. België en Spanje staan open; een groot deel van Europa is stil gebleven. Van der Werf betoogt dat de gaststaat het voortouw moet nemen: “Als we niet als eerste trekken, zal niemand anders dat ook doen.”
De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Marco Rubio (RUBIOM) heeft al gesproken over het slopen van het hof “steen voor steen,” en Washington heeft bondgenoten in de NAVO onder druk gezet om het statuut van het ICC te verlaten.
Het lokale belang van Den Haag
Het hof zetelt in Den Haag. Burgemeester Jan van Zanen (ZANENJ) zegt dat hij de ongeveer negenhonderd ICC-medewerkers niet “in de kou” zal laten. Rechters en werknemers kunnen al niet normaal leven in de stad vanwege hun werk, zegt hij – en de gemeente zal niet wegkijken.
Wat de burgermarkt prijszet
Op PolitiCap is dit geen voorspelling van een rechtszaal. Het is een burgermarkt waar ticker-symbolen van politici virtuele aandelen hebben in de geloofwaardigheid van allianties, de plicht van de gaststaat en de aandacht voor de VN-week.
JETTER is het Nederlandse regeringshoofd op het podium in New York; BERENT heeft het buitenlands beleid; TRUMPD en RUBIOM stellen de sanctie-dreiging in; NETANB is het bevel dat de lont heeft aangestoken. PIRIK en WERFH prijs de parlementaire druk voor een hardere Europese lijn; ZANENJ prijs de zorgplicht van de gaststad. De Nederlandse Index (NETH) bundelt de nationale markt.
Wanneer een gaststad pleit voor zachte diplomatie terwijl parlementariërs eisen dat statuten worden geblokkeerd en een Amerikaanse president de software van een hof met een toespraak kan bevriezen, is dat een signaal van verantwoording – aandacht voor de vraag of het internationaal recht een merk is of een werkend grootboek.
Lezers die huid in het spel willen hebben, kunnen een gratis account openen, zich inschrijven voor dibs (virtuele DutchBud-credits op een gesloten grootboek) en kijken hoe JETTER, TRUMPD en NETANB handelen tijdens de VN-week. De quotes zitten op een burgerfintech-rail – een digitale portemonnee en virtuele bank voor politiek kapitaal, geen gelicenseerd open-banking product en geen casino-uitbetaling.
Bron: NOS Nieuwsuur. Herschreven voor het PolitiCap-spel.
Geef een reactie